เรื่อง:- สายสวรรค์ ขยันยิ่ง

            ดิฉันเคยได้ยินชื่อโครงการ “ทำดีมีอาชีพ” มาบ้างเหมือนกัน แต่ก็ยอมรับว่าติดตามเพียงผิวเผิน จวบจนกระทั่งได้มีโอกาสไปเป็นพิธีกรให้ กอ.รมน. ในการจัดกิจกรรมสื่อมวลชนสัมพันธ์ เพื่อจะประชาสัมพันธ์โครงการนี้ รวมทั้งเปิดเวทีแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในหมู่สื่อมวลชนพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ที่โรงแรมซีเอส จ.ปัตตานี เมื่อวันที่ 12 กันยายน 2553 จึงได้รู้จักโครงการนี้มากขึ้น

           กอ.รมน.และกองทัพบก เป็นเจ้าภาพในการชักชวนเยาวชนที่ขาดโอกาสทางการศึกษา ไม่มีงานทำ หรืออยู่ในกลุ่มเสี่ยงที่อาจถูกชักจูงให้หลงเชื่อสิ่งผิดๆ แล้วไปก่อเหตุรุนแรง ให้สมัครเข้าเรียนในหลักสูตรฝึกอาชีพระยะสั้นต่างๆ ตามความสนใจ เช่น ช่างไฟฟ้า ช่างปรับอากาศ หรือช่างเสริมสวย เป็นต้น ใช้เวลาเรียน 49 วัน โดยส่งไปเรียนยังสถาบันอาชีวศึกษาในกรุงเทพฯ หรือจังหวัดต่างๆ ตามที่สถาบันนั้นๆ จะมีความพร้อม เพราะสถานศึกษาจะต้องจัดหาที่พักให้ด้วย ส่วนทาง กอ.รมน.ก็จะออกค่าใช้จ่ายในการเดินทาง และเบี้ยเลี้ยงประจำ วันตลอดระยะเวลาของการอบรม

          นอกจากจุดมุ่งหมายหลักในการฝึกวิชาชีพแล้ว การที่เยาวชนทั้งหมดได้ไปใช้ชีวิตต่างถิ่นระยะหนึ่ง ก็ทำให้พวกเขาได้เรียนรู้ความแตกต่างของเยาวชนภาคอื่นๆ และการปรับตัวให้เข้ากับสิ่งแวดล้อมใหม่ๆ ด้วย แต่กว่าจะปรับตัวกันได้ก็ประสบปัญหาไม่น้อย เนื่องจากบางคนเกิดและเติบโตในชุมชนท้องถิ่น ไม่เคยอยู่ร่วมกับคนต่างวัฒนธรรมหรือต่างศาสนาเลย ก็ต้องใช้เวลาเรียนรู้ซึ่งกันและกันพอสมควร และอีกปัญหาหนึ่งที่พบคือ เยาวชนที่สมัครเข้ารับการอบรมตามเพื่อน ไม่ได้มีเป้าหมายที่จะฝึกวิชาชีพนั้นๆ ด้วยความสนใจหรือความถนัดที่แท้จริง เมื่ออบรมกลับมาแล้วก็ไม่ได้นำมาประกอบอาชีพอะไร ปล่อยให้วิชานั้นสูญเปล่า เท่ากับกอ.รมน.เองก็เสียงบประมาณไปโดยเปล่าประโยชน์ด้วย นอกจากนี้ บางคนที่เรียนจบหลักสูตรแล้ว อยากจะประกอบอาชีพ แต่ฐานะทางบ้านยากจน ก็ไม่มีทุนรอนที่จะตั้งต้นทำธุรกิจของตัวเอง ซึ่งเรื่องนี้ทราบว่าทาง กอ.รมน.ก็ได้เตรียมวางแผนหาทุนตั้งต้นให้สำหรับเยาวชนที่มีความมุ่งมั่นตั้งใจจริง โดยให้รวมกลุ่มกันเพื่อขอรับทุน ซึ่งก็ยังไม่ชัดเจนว่าเป็นทุนแบบให้เปล่า หรือเงินให้กู้ดอกเบี้ยต่ำ คงต้องรอฟังความชัดเจนอีกครั้ง

           อย่างไรก็ตาม โครงการ”ทำดีมีอาชีพ” ก็ได้ช่วยตอบโจทย์ชีวิตของเยาวชนที่รักการเรียนรู้ และมีความฝันที่จะประกอบธุรกิจเป็นของตัวเอง ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ได้พอสมควร แม้ว่าจำนวนเยาวชนที่ผ่านการอบรมไปแล้วกว่า 30,000 คน ยังไม่อาจประสบผลสำเร็จตามที่ตั้งใจกันทั้งหมด แต่อย่างน้อยก็เป็นโอกาสของชีวิต ที่พวกเขาได้เรียนรู้ประสบการณ์ และเลือกเดินบนเส้นทางที่ถูกต้อง

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ชมคลิปวิดีโอ ที่ดิฉันสนทนานอกรอบกับตัวแทนเยาวชน ในโครงการทำดีมีอาชีพ จ.ปัตตานี เมื่อวันที่ 12 กันยายน 2553 ค่ะ

กระนั้นก็ตาม สถานการณ์ที่เกิดขึ้นแก่เด็กและเยาวชนได้เปลี่ยนลักษณะไป กลายเป็น

        “ปัญหาในเชิงพฤติกรรม” ที่ยากต่อการป้องกันและเยียวยาแก้ไข โดยเฉพาะพฤติกรรมการเสพยาเสพติด ดื่มสุรา เที่ยวกลางคืน ติดเกมส์ การทำร้ายกัน ที่หนักสุดและน่าห่วงใยคือมีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุยังน้อย

        การมีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุยังน้อยนี้เอง นำไปสู่ปัญหาอีกมากมาย ตั้งแต่การแพร่ของโรคเอดส์ที่เด็กและเยาวชนกลายเป็นกลุ่มเสี่ยงในระดับต้นๆ การตั้งท้องโดยไม่มีความพร้อม การทำแท้งที่สถิติเพิ่มสูงขึ้นทุกปี การคลอดลูกแล้วทิ้งไว้ตามสถานที่ต่างๆ

        สำหรับสถิติของวัยรุ่นตั้งครรภ์ ข้อมูลจากคลินิกตั้งครรภ์แม่วัยรุ่น รพ.รามาธิบดี ระบุไว้ว่าประเทศไทยมีการคลอดบุตรของแม่วัยรุ่นที่มีอายุต่ำกว่า 20 ปี สูงถึงวันละ 140 ราย ขณะที่ข้อมูลการแจ้งเกิดจากส่วนทะเบียนราษฎร สำนักบริหารการทะเบียนกระทรวงมหาดไทยระบุไว้ว่าในปี 2550 พบมีแม่อายุ 16-20 ปี มาแจ้งเกิดลูก 145,747 รายสถิตินี้นับว่าสูงเป็นอันดับหนึ่งในเอเชีย

        เหล่านี้สอดคล้องกับที่ผู้เขียนในฐานะประธานอนุกรรมการติดตามการจัดทำแผนพัฒนาเด็กระดับขาติ ได้ข้อมูลจากจังหวัดต่างๆ เกือบทั่วประเทศ ที่ระบุไว้ว่าปัญหาหนักใจและทวีจำนวนมากขึ้นในทุกจังหวัดคือมีวัยรุ่นท้องเพิ่มสูงขึ้นอย่างน่าเป็นห่วง        

        เรื่องนี้ แม้แต่ในสภาเด็กและเยาวชนแห่งชาติก็ทราบ ทั้งยังได้นำเสนอต่อที่ประชุมใหญ่ “เวทีสิทธิเด็ก” เมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2552 ต่อหน้า ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี “อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ” ในทำเนียบรัฐบาลซึ่ง ฯพณฯ นายกฯเองก็ได้ปราศรัยต่อที่ประชุมว่า “รัฐบาลจะดำเนินการดูแลเรื่องนี้อย่างจริงจัง”

        ผู้เขียนมีข้อเสนอว่า เรื่องนี้จะปล่อยให้กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ดำเนินการแต่ฝ่ายเดียวคงไม่ทันการณ์และแก้ไขไม่ได้ ฯพณฯ นายกฯจำเป็นจะต้องมีคณะกรรมการระดับชาติขึ้นมาวางแผนดำเนินการ พร้อมสนับสนุนงบประมาณให้อย่างเต็มที่เพื่อดูแลเรื่องนี้เป็นการด่วน  

        ภายใต้ความเข้าใจที่ว่า ยามนี้เยาวชนปรึกษาเรื่องทางเพศผ่านกลุ่มเพื่อมากที่สุดถึงร้อยละ 51 ปรึกษาพ่อแม่เพียงร้อยละ 14 เท่านั้น อีกทั้งยังเรียนรู้เรื่องการมีเพศสัมพันธ์อย่างกว้างขวางและรวดเร็วจากสื่อต่างๆ อีกด้วย

         จากข้อมูลทางสติที่เกิดขึ้นในสังคมไทยทำให้เกิด “เครือข่ายป้องกันการท้องไม่พร้อม” สกัดเด็กสาวป่องก่อนวัย ตรงนี้ทางหนังสือพิมพ์มติชน ได้นำกลับมาอีกครั้งเพื่อให้ผู้อ่าน เล็งเห็นถึงความสำคัญกับปัญหาที่เกิดขึ้น พร้อมทั้งให้ความร่วมมือกับในงานในการแก้ไขปัญหา หน่วยงาน

          “ท้อง” หรือ “ตั้งครรภ์” คงจะเป็นเรื่องน่ายินดีกันทั้งครอบครัว หากผู้หญิงที่ตั้งท้องมีความพร้อมทั้งเรื่องวุฒิภาวะ การเลี้ยงดูลูก และมีครอบครัวที่อบอุ่นคอยจะดูแล ในทางกลับกัน…หากการตั้งท้องของผู้หญิงที่ยัง “ไม่มีความพร้อม”ชีวิตของพวกเธอคงไม่ต่างอะไรกับการอยู่ในสภาวะ “มืดแปดด้าน” ความทุกข์และปัญหาต่างๆที่ตามมาคงยากนักที่ผู้หญิงคนหนึ่งจะทัดทานไหว

          แต่ใช่ว่าในทุกปัญหาจะไม่มีทางออกในความมืดย่อมมีแสงสว่างที่ปลายอุโมงค์ เพราะ “เครือข่ายป้องกันการท้องไม่พร้อม”ที่เกิดจากการรวมตัวกันของเอ็นจีโอกับหน่วยงานรัฐ58 หน่วยงาน เป็นอีกเครือข่ายที่จะช่วยส่องแสงสว่างให้ผู้หญิงท้องไม่พร้อมก้าวเดินออกมาจากความทุกข์ ความมืดมนเพื่อให้มีชีวิตอยู่ในสังคมต่อไปได้

          น.ส.ณัฐยา บุญภักดีผู้ประสานงานมูลนิธิสร้างความเข้าใจเรื่องสุขภาพผู้หญิงหนึ่งในเครือข่ายป้องกันการท้องไม่พร้อมอธิบายการทำงานของเครือข่ายป้องกันการท้องไม่พร้อมว่า เครือข่ายทำงานเรื่องนี้มาได้ 2 ปีแล้ว ภารกิจส่วนใหญ่เน้นให้ความช่วยเหลือเบื้องต้นและเยียวยาสภาพจิตใจ เพื่อให้หญิงสาวท้องไม่พร้อมสามารถดำเนินชีวิตต่อไปในอนาคตได้ อย่างเด็กที่ตั้งท้องแล้วครอบครัวไม่พร้อมที่จะเลี้ยงดูก็จะส่งต่อไปยังบ้านพักฉุกเฉินซึ่งจะมีเจ้าหน้าที่ดูแลทั้งร่างกายและจิตใจจนกระทั่งคลอดลูกตลอด 2 ปีที่ผ่านมา ณัฐยายอมรับปัญหาการตั้งท้องที่อยู่ในสภาวะไม่พร้อมนั้นนับวันจะยิ่งทวีความรุนแรงยิ่งขึ้น

          “ผู้หญิงที่ตั้งท้องส่วนใหญ่จะอยู่ในช่วงวัยรุ่นอายุระหว่าง 10-20 ปีต้นๆ ที่พบการตั้งท้องอายุน้อยสุด 13 ปี และจะเป็นวัยรุ่นที่อยู่ในวัยเรียนตั้งแต่มัธยมศึกษาไปจนถึงระดับมหาวิทยาลัย ส่วนสาเหตุของการมีเพศสัมพันธ์ ก็เป็นไปตามวัยที่อยากรู้อยากลอง แต่ไม่รู้วิธีการป้องกันที่ถูกต้อง บางคนก็ถูกล่วงละเมิด”

          พอตั้งครรภ์ด้วยความไม่พร้อม ก็มีปัญหาต่างๆ ตามมามากมาย ผู้ประสานงานมูลนิธิสร้างความเข้าใจเรื่องสุขภาพผู้หญิง บอกว่าอันดับแรก ที่น่าเป็นห่วงที่สุด คือผลกระทบเรื่องการเรียน

          ”โดยเฉพาะนักเรียนระดับมัธยมจะมีปัญหามาก เพราะไม่สามารถดร็อปเรียนไปคลอดลูกแล้วกลับมาเรียนใหม่ได้เหมือนกับผู้หญิงที่เรียนอยู่ในระดับมหาวิทยาลัย วัยรุ่นที่เรียนมัธยมศึกษาส่วนใหญ่จึงไม่ได้เรียนต่อต้องออกไปเลี้ยงลูก มีเพียงส่วนน้อยที่พ่อแม่วัยรุ่นรับสภาพที่เกิดขึ้นได้ และพร้อมจะเรียนต่อ เครือข่ายจะแนะนำให้เรียนการศึกษานอกโรงเรียน หรือ กศน.” ไม่เพียงแค่เรื่องการศึกษา แต่ยังมีปัญหา”ครอบครัววัยเยาว์” ตามมาด้วย

          “ด้วยพ่อแม่ที่ยังอยู่ในช่วงวัยรุ่น ยังไม่มีวุฒิภาวะหรือความพร้อมในการที่จะอยู่กินกันแบบครอบครัว เช่น ผู้ชายเรียนอยู่ ม.3 ผู้หญิงเรียนอยู่ ม.2 พอมีเพศสัมพันธ์กันเกิดปัญหาตั้งท้องในภาวะที่ยังไม่พร้อมญาติผู้ใหญ่ทั้งสองฝ่ายก็จับแต่งงานให้ออกจากโรงเรียนมาอยู่กันแบบครอบครัวสุดท้ายครอบครัววัยเยาว์ก็อยู่กันไม่รอดเพราะวัยรุ่นยังไม่มีความพร้อมในการเลี้ยงดูลูก พอเลิกรากันไป ปู่ย่าตายายก็ต้องเป็นผู้เลี้ยงเด็กที่เกิดขึ้น หากครอบครัวไหนไม่มีความพร้อมที่จะเลี้ยงเด็ก เด็กคนนั้นก็จะถูกทอดทิ้งกลายเป็นปัญหาสังคมต่อไป”ณัฐยาแจกแจงปัญหา  ดูเหมือนปัญหาจะยาวเป็นหางว่าว!และมาตรการแก้ไขปัญหาก็ทำได้แค่ “ล้อมคอก”

          ณัฐยาบอกว่า แม้การป้องกันแก้ไขปัญหาจะทำได้ยาก แต่ก็ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกฝ่าย เริ่มตั้งแต่ครอบครัวและโรงเรียน

          “2 ส่วนนี้ถือว่าสำคัญมาก โดยเฉพาะพ่อ แม่ ครู อาจารย์ ต้องสอนเรื่องเพศให้กับวัยรุ่นรู้ถึงการมีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัย รู้จักวิธีการป้องกันที่ถูกต้อง ไม่ต้องกลัวว่าจะเป็นการชี้โพรงให้กระรอกเพราะยุคสมัยเปลี่ยนแปลงไป วัยรุ่นสามารถเข้าถึงสื่อต่างๆ ได้อย่างรวดเร็วหากผู้ใหญ่ไม่สอนให้วัยรุ่นรู้จักการป้องกันตัวเองที่ถูกต้อง สุดท้ายก็จะจบลงด้วยการตั้งท้องที่ไม่พร้อม จากการทำงาน พบว่าวัยรุ่นชายบางคนแม้จะเรียนอยู่ระดับมัธยมปลาย แต่ยังไม่รู้เลยว่าการใช้ถุงยางอนามัยที่ถูกต้องเป็นอย่างไร”

          สำหรับผู้หญิงที่ประสบปัญหาแล้วต้องการความช่วยเหลือ ณัฐยาแนะนำว่า สำหรับผู้ที่อยู่ในพื้นที่กรุงเทพฯ และปริมณฑล สามารถขอรับความช่วยเหลือจากเครือข่ายได้โดยตรง ส่วนหญิงสาวที่อยู่ต่างจังหวัดสามารถไปขอรับบริการรวมทั้งคำปรึกษาได้ที่โรงพยาบาลทุกแห่งที่มีศูนย์พึ่งได้ เพื่อให้คำปรึกษาและส่งต่อผู้หญิงที่ตั้งท้องไปยังเครือข่ายต่างๆ ทั้ง58 แห่ง

          ยังไม่สายที่ทุกฝ่ายจะร่วมมือร่วมใจกันนับหนึ่งในการลงมือปฏิบัติแก้ไขปัญหาท้องไม่พร้อมให้เห็นเป็นรูปธรรม เพื่อเยาวชนในวันนี้จะเป็นผู้ใหญ่ที่ดีในอนาคต–จบ–

          ที่มา: หนังสือพิมพ์มติชน

          วันสงกรานต์เทศกาลปีใหม่ไทยย่างใกล้เข้ามาแล้ว เด็กๆ และหนุ่มสาวคงจะนึกถึงการเล่นสาดน้ำกันอย่างสนุกสนานกันตามท้องถนน ชาวพุทธทั้งหลายมักจะไปทำบุญตักบาตร สรงน้ำพระที่วัดที่บ้านก็จะมีการรดน้ำขอพรจากผู้ใหญ่ สงกรานต์จึงเป็นประเพณีของคนไทยหลายเชื้อชาติ ที่เชื่อมร้อยคนต่างเพศต่างวัยให้มาร่วมชุมนุมทำกิจกรรมสืบสานวัฒนธรรมประเพณีที่ดีงามด้วยกัน นอกจากจะเป็นวันเล่นสนุกสนานของเด็กๆ แล้ว วันสงกรานต์ยังมีความหมายยิ่งสำหรับผู้สูงอายุ ที่จะได้เห็นลูกหลานอยู่พร้อมหน้าพร้อมตากันมากที่สุดก็ในวันนี้

          แต่โอกาสอย่างนี้เริ่มหายากมากขึ้นเพราะลูกหลานมักจะออกไปทำงานต่างถิ่นไกลบ้าน นานๆ จึงจะกลับบ้านมาเยี่ยมพ่อเยี่ยมแม่ความรู้สึกในวันคืนอันยาวนานและโดดเดี่ยวที่ผู้สูงอายุหลายท่าน

          สะท้อนเรื่องราวให้ฟัง ทำให้ผู้เขียนรู้สึกว่าผู้สูงอายุส่วนใหญ่ถูกกีดกันออกจากสังคม ขาดโอกาสที่จะพัฒนาคุณภาพชีวิตของตนเองโดยเฉพาะอย่างยิ่งกับกลุ่มแรงงานสตรีที่ถูกเลิกจ้างแรงงานเมื่ออายุยังไม่

          มากนัก หลายคำถามที่ยังหาคำตอบไม่ได้เช่น ผู้สูงอายุยังเป็นเสาหลักค้ำจุนสังคมและวัฒนธรรมไทยอยู่หรือ บทบาทผู้สูงอายุในสังคมไทยที่มีผู้สูงอายุมากขึ้นทุกวันควรจะเป็นอย่างไร ใครจะเป็นผู้กำหนด

          พระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ.2546 กำหนดว่า บุคคลที่มีอายุ 60 ปี

          บริบูรณ์เป็นผู้สูงอายุ จากการคาดประมาณของกระทรวงการพัฒนาสังคมฯ จำนวนผู้สูงอายุในปี 2552 มีประมาณ 7.4 ล้านคน หรือร้อยละ 11.93 และจะมีสัดส่วนสูงขึ้นเป็นร้อยละ 15.3 ในอีก 10 ปีข้างหน้าซึ่งสูงกว่าอัตราเพิ่มของผู้สูงอายุในภูมิภาคเอเชียซึ่งมีอัตราเพิ่มในปีพ.ศ.2543 เท่ากับร้อยละ 8 ขณะที่ภูมิภาคยุโรปมีอัตราเพิ่มมากสุดเท่ากับร้อยละ 19 ในปี พ.ศ.2543 และจะเพิ่มเป็นร้อยละ 34 ในปีพ.ศ.2593

          ความรู้เกี่ยวกับผู้สูงอายุของไทยยังมีค่อนข้างน้อย เท่าที่ศึกษารายงานของมูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย (มส.ผส.) สรุปผลการสำรวจในปี 2550 พบว่าผู้สูงอายุไทยมีรายได้ต่ำมากเพราะความต้องการจ้างแรงงานผู้สูงอายุมีไม่มากนัก จากการประเมิน

          คร่าวๆ มีผู้สูงอายุที่ยากจนอยู่ราว 1 ใน 3 ในแง่การสร้างรายได้ ผู้สูงอายุดูจะกลายเป็นภาระของสังคมเพราะเป็นผู้มีรายได้ต่ำมาก เลี้ยงตัวเองไม่ได้ แหล่งรายได้สำคัญจึงมาจากบุตรถึงร้อยละ 52 และมาจากทำงาน บำนาญและเงินออมเพียงร้อยละ 39 ซึ่งหมายความว่ากลุ่มคนเหล่านี้ยังขาดความพร้อมในด้านการสร้างหลักประกันรายได้และคุณภาพชีวิตเมื่อยามชราภาพ เมื่อเข้าสู่วัยชราจึงต้องพึ่งบุตร

          หลานและความช่วยเหลือจากรัฐซึ่งได้มาจากการเก็บภาษีคนทำงานจึงเป็นภาระหนักมากสำหรับคนวัยทำงานที่ต้องจ่ายภาษี และรับภาระเลี้ยงดูผู้สูงอายุมากขึ้น

          แต่ในมุมมองทางสังคม ผู้เขียนเห็นว่าผู้สูงอายุมีคุณค่าสูงเกินกว่าที่จะประเมินค่าเป็นตัวเงิน เพียงแค่ยังอยู่ คอยช่วยปลอบใจลูกหลานยามทุกข์ยากและแสดงความชื่นชมให้กำลังใจยามประสบความสำเร็จก็เป็นคุณค่าทางจิตใจที่หาที่เปรียบมิได้แล้ว ยิ่งไปกว่านั้นผู้สูงอายุที่ยังพอมีเรี่ยวแรงทำอะไรได้ ส่วนใหญ่ก็มักจะช่วยเหลือครอบ

          ครัวและสังคม เช่นการดูแลเรื่องอาหารการกินให้กับทุกคนในครอบครัว ดูแลเด็กเล็กก่อนวัยเรียน เฝ้าบ้าน ทำความสะอาดบ้าน ปลูกผักสวนครัวไว้กิน ปลูกสมุนไพรไว้ใช้ ทำสารพัดทำด้วยความรัก ประสาคนมีจิตวิญญาณของผู้ให้และมีเวลา

          อีกทั้งยังเป็นผู้สืบต่อศาสนาและวัฒนธรรม วันพระและวันสำคัญทางศาสนาก็ไปวัดหรือศาสนสถานเพื่อทำบุญทำทาน ไม่มีผู้สูงอายุเหล่านี้การสืบต่อศาสนาและวัฒนธรรมไทยก็อาจจะขาดตอนไปสิ่งเหล่านี้ผู้เขียนเห็นว่าเป็นเรื่องที่ยิ่งใหญ่ ผู้สูงอายุจึงเป็นผู้อุทิศตนให้กับครอบครัวและสังคมโดยมิได้มุ่งหวังผลตอบแทนมากกว่าผู้เป็นภาระของสังคม

          แล้วเราซึ่งเป็นลูกหลานทำอะไรให้กับผู้สูงอายุที่มีพระคุณแก่ครอบครัวและสังคมเราบ้าง เราดูแลผู้สูงอายุกันแค่ไหน หรือแค่รดน้ำดำหัวในวันสงกรานต์ซึ่งเป็นวันผู้สูงอายุอยู่แค่นั้น ผู้เขียนมีความเห็นว่า จะดูแลผู้สูงอายุก็ต้องเข้าใจผู้สูงอายุให้รอบด้าน เพราะในความเป็นจริงผู้สูงอายุก็มีปัญหาอยู่ไม่น้อย งานศึกษาวิจัยหลายชิ้นสรุปตรงกันว่า นอกจากการถูกทอดทิ้งให้อยู่อย่างโดดเดี่ยวแล้วผู้สูงอายุมักเป็น 6 โรคหลัก คือ เบาหวาน ความดัน หัวใจ ไขมันในเลือดสูง โรคข้อโดยเฉพาะข้อเข่าเสื่อม และภาวะสมองเสื่อม โรคเหล่านี้เกี่ยวข้องกับการกินอยู่และการดูแลสุขภาวะทางกายและจิตใจในชีวิตประจำวันซึ่งมักถูกละเลยมองข้าม เมื่อปัญหาสะสมมากขึ้นจนออกอาการโรคให้เกิดทุกข์เวทนา และเกิดภาระกับครอบครัวและสังคมในที่สุด

          ประเด็นผู้สูงอายุ จึงเกี่ยวข้องเชื่อมโยงไปแทบทุกเรื่องทั้งทางเศรษฐกิจ สังคม สุขภาวะ และจิตวิญญาณด้วย ซึ่งจะต้องพิจารณาไปพร้อมๆ กัน แนวความคิดที่มองว่าผู้สูงอายุเป็นภาระไร้ประสิทธิภาพเมื่อเอาไปเปรียบเทียบกับคนหนุ่มสาว ก็มักจะนำไปสู่การสงเคราะห์ช่วยเหลือเป็นหลัก ซึ่งจะต้องใช้เงินมาก โดยไม่ใช้ศักยภาพและความสามารถของผู้สูงอายุ แต่จะหาเงินจำนวนมากๆ จากไหนมาสงเคราะห์ผู้สูงอายุซึ่งมีจำนวนเป็นสัดส่วนสูงขึ้นทุกวัน และที่สำคัญคือผู้สูงอายุมีปัญหาช่วยเหลือตนเองไม่ได้จนต้องให้รัฐสงเคราะห์ไปเสียทุกอย่างจริงหรือ

          แต่ถ้ามีแนวความคิดว่าผู้สูงอายุเป็นผู้ที่มีคุณค่าซึ่งคนกลุ่มอื่นไม่มีและต้องการ ก็ต้องเปิดโอกาสให้ผู้สูงอายุได้ทำงานและร่วมกิจกรรมทางสังคมได้ตามปกติตามความสามารถและศักยภาพที่เขามี ในแง่นี้ผู้สูงอายุก็จะเป็นส่วนหนึ่งของสังคมที่มีความสำคัญเท่าเทียมกับคนกลุ่มอื่นๆ  โดยรัฐให้การช่วยเหลือเท่าที่จำเป็น

          ถ้าเราจัดการความสัมพันธ์ทางสังคมของผู้สูงอายุได้ถูกต้อง ก็เชื่อว่าจะสามารถรับมือสังคมผู้สูงอายุซึ่งเป็นมุมมองค่อนข้างลบให้กลายเป็นสังคมวัยวุฒิที่ผู้สูงอายุมีคุณค่าต่อสังคม เป็นมุมมองที่สร้างสรรค์ขึ้นมาได้

          คำถามสำคัญต่อไปคือจะช่วยให้ประเทศไทยเข้าสู่สังคมวัยวุฒิได้ได้ทันกับสถานการณ์ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้าได้อย่างไร

          ผู้เขียนเสนอว่าจะต้องใช้ความพยายามใน 3 ระดับไปพร้อมๆ กันคือ

          ระดับครอบครัว สมาชิกในครอบครัวควรจะต้องประพฤติปฏิบัติกับผู้สูงอายุให้ถูกต้องและเหมาะสม สมาชิกในครอบครัวต้องมีความสำนึก ความกตัญญู และความรู้ในการดูแลผู้สูงอายุ โดยเฉพาะเรื่องอาหารอารมณ์ และเรื่องการดูแลสุขภาวะ ก็จะช่วยให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดี เป็นหลักแก่สถาบันครอบครัวได้อย่างมั่นคง

          ระดับชุมชน ชุมชนมีความสำคัญต่อการสร้างสังคมวัยวุฒิ ยังมีผู้สูงอายุจำนวนมากที่อยู่ในภาวะต้องพึ่งพิงเพราะครอบครัวขาดศักยภาพและความสามารถในการดูแล ชุมชนจึงต้องให้ความช่วยเหลือด้วยการสนับสนุนให้ผู้สูงอายุได้รวมตัวเพื่อช่วยเหลือเกื้อกูลกันและช่วยเหลือสังคมอย่างพ้นข้อจำกัดเรื่องวัย องค์กรชุมชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องช่วยกันสร้างและพัฒนาระบบสวัสดิการชุมชนเพื่อคุ้มครองช่วยเหลือยามที่ผู้สูงอายุตกอยู่ในภาวะพึ่งพิง

          ระดับชาติต้องช่วยกันพัฒนากระบวนการนโยบายสาธารณะเพื่อคุ้มครองดูแลสิทธิของผู้สูงอายุไม่ให้ถูกละเมิด ช่วยสร้างเสริมโอกาสการศึกษาเรียนรู้เพื่อสร้างสุขภาวะและพัฒนาคุณภาพชีวิตตัวเองตลอดจนโอกาสทำงานประกอบอาชีพตามความสามารถ ความถนัดสามารถสร้างผลผลิตให้กับสังคมไปตลอดชีวิต และดำรงชีพอยู่ได้อย่างมีเกียรติมีศักดิ์ศรีของมนุษย์

          การปรับแนวคิดมุมมองผู้สูงอายุให้เป็นบวกเชิงสร้างสรรค์ และมีความพยายามจัดการความสัมพันธ์ของผู้สูงอายุกับสังคมทั้งระดับครอบครัว ระดับชุมชน และระดับชาติ ก็จะช่วยให้ประเทศไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างรู้เท่าทัน เป็นสังคมผู้สูงอายุที่สูงด้วยวัยวุฒิที่คนทุกเพศทุกวัยมีความเท่าเทียมกัน

          ขอให้สนุกสนานเล่นน้ำคลายร้อนในช่วงสงกรานต์ และอย่าลืมดูแลสร้างความสัมพันธ์กับผู้สูงอายุให้ดีทั้งก่อนและหลังสงกรานต์นะครับ

          ที่มา: หนังสือพิมพ์มติชน

 ที่มา : ข่าวสดรายวัน วันที่ 6 เมษายน 2553

           นักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 กำลังสนุกสนานกับการคลิกเม้าส์เพื่อแข่งกันตอบคำถามในห้องเรียน บวกกับแววตาลิงโลดของพวกเขาช่างขัดแย้งกับบรรยากาศที่เงียบเชียบภายในห้องที่มีเพียงเสียงของครูบรรยายเนื้อหา โดยเปิดโอกาสให้เด็กๆ มีส่วนร่วมในการตอบคำถามในบทเรียนโดยปราศจากเสียงพูดใดๆ หากจะกล่าวว่านี่คือห้องเรียนที่เงียบที่สุดก็คงจะไม่เกินความจริงนัก เพราะนักเรียนในโรงเรียนโสตศึกษาจังหวัดมุกดาหาร ล้วนแล้วแต่เป็นนักเรียนพิเศษที่มีปัญหาบกพร่องทางการได้ยิน แต่ความเงียบก็ไม่ได้เป็นอุปสรรคต่อการเรียนรู้ โลกเงียบปิดกั้นเพียงเสียงที่จะได้ยิน แต่ไม่อาจปิดกั้นโอกาสการเรียนรู้ของพวกเขาได้ เราจึงได้เห็นภาพการตอบโต้ภาษามือระหว่างครูและนักเรียนท่ามกลางรอยยิ้มและแววตากระตือรือร้นตลอดชั่วโมงวิชาคอมพิวเตอร์

              โรงเรียนโสตศึกษาจังหวัดมุกดาหาร เป็นโรงเรียนสำหรับนักเรียนที่บกพร่องทางการได้ยิน เด็กๆ ต้องอยู่ท่ามกลางโลกเงียบตลอดเวลา ไม่สามารถได้ยินเสียงพูดคุย เสียงเพลง หรือสนทนาโต้ตอบแบบเด็กปกติได้ ทำให้พวกเขาอยู่ภายใต้การสื่อสารที่จำกัด ซึ่งส่งผลต่อการเรียนรู้ที่จะใช้ชีวิตภายใต้กรอบที่จำกัดด้วยเช่นกัน แต่ด้วยแรงบันดาลใจของครูเล็กๆ คนหนึ่งบวกกับแรงสนับสนุนจากเพื่อนครูและผู้บริหาร ในการนำสื่อการสอนรูปแบบใหม่ที่เรียกว่า “ไมโครซอฟท์ มัลติพอยท์” มาพัฒนาเข้ากับสาระวิชา ทำให้ข้อจำกัดในการเรียนรู้ของนักเรียนลดน้อยลง

              โปรแกรมไมโครซอฟท์ มัลติพอยท์ พัฒนาขึ้นโดยศูนย์วิจัยและพัฒนาซอฟต์แวร์ของไมโครซอฟท์ ที่มุ่งมั่นพัฒนานวัตกรรมซอฟต์แวร์เพื่อขยายโอกาสในการเรียนรู้เทคโนโลยีแก่ผู้ที่มีข้อจำกัด โปรแกรมดังกล่าวทำให้เครื่องคอมพิวเตอร์ 1 เครื่องสามารถรองรับการใช้งานของนักเรียนได้จำนวน 3-50 คนพร้อมๆ กัน โดยนักเรียนแต่ละคนสามารถใช้เม้าส์ของตัวเองควบคุมเคอร์เซอร์รูปสัตว์น่ารักๆ ที่ออกแบบมาเป็นพิเศษบนหน้าจอ และเรียนรู้ไปพร้อมๆ กันได้ทุกคน โปรแกรมนี้ไม่เพียงแต่ให้ทางออกสำหรับข้อจำกัดด้านงบประมาณ แต่ยังสร้างประสบการณ์เรียนรู้ที่สร้างสรรค์ เน้นการส่งเสริมให้นักเรียนมีส่วนร่วม และสามารถดึงความสนใจของนักเรียนทุกคนได้โดยไม่จำกัดโอกาสใช้คอมพิวเตอร์อยู่ที่นักเรียนคนใดคนหนึ่งเท่านั้น ปัจจุบันมีการใช้งานโปรแกรมนี้ใน 1,950 โรงเรียนทั่วประเทศ นับเป็นการเพิ่มโอกาสในการเรียนรู้ได้อย่างทั่วถึง

               นายสุพจน์ ศรีนุตพงษ์ ผู้อำนวยการโครงการภาครัฐ บริษัท ไมโครซอฟท์ (ประเทศไทย) จำกัด กล่าวว่า “โปรแกรม ไมโครซอฟท์ มัลติพอยท์ เป็นส่วนหนึ่งของนวัตกรรมทางด้านเทคโนโลยีเพื่อการเรียนรู้ภายใต้โครงการ Microsoft Partners in Learning ที่มุ่งนำเทคโนโลยีสารสนเทศเข้าไปบูรณาการ ประยุกต์ใช้เพื่อพัฒนา และยกระดับคุณภาพการศึกษาให้กับโรงเรียน ครู บุคลากรทางการศึกษา ตลอดจนสร้างนวัตกรรมใหม่ๆ เพื่อการศึกษา ซึ่งจะส่งผลต่อการเรียนรู้ของนักเรียน รวมทั้งส่งเสริมให้นักเรียนตระหนักถึงศักยภาพที่แท้จริงของตนเองผ่านการใช้งานเทคโนโลยีสารสนเทศ อันจะก่อให้เกิดการเรียนรู้ต่อยอดออกไปอย่างไม่สิ้นสุด โปรแกรมดังกล่าวถูกพัฒนาขึ้นที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาของไมโครซอฟท์ในเมืองบังกาลอ ประเทศอินเดีย และเราเห็นว่าโปรแกรมนี้เหมาะอย่างยิ่งกับสภาพแวดล้อมทางการศึกษาในประเทศไทย จึงนำโปรแกรมนี้มานำร่องใช้กับโรงเรียนในโครงการ Partners in Learning ซึ่งปรากฏว่าได้ผลเป็นอย่างดี ได้รับการตอบรับจากครูและนักเรียนจนขยายผลออกไปอย่างกว้างขวาง ปัจจุบันมีประเทศที่นำโปรแกรมนี้ไปใช้ด้วยเช่นกัน ได้แก่ เวียดนาม มาเลเซีย อินโดนีเซีย ศรีลังกา จีน รัฐเซีย และสิงค์โปร์ เป็นต้น”

            น.ส.พจนา ธุระนนท์ หรือคุณครูมุ่ย โรงเรียนโสตศึกษามุกดาหาร จังหวัดมุกดาหาร กล่าวถึงวัตถุประสงค์ในการนำมัลติพอยท์มาใช้ในห้องเรียนว่า “ปัจจุบันเทคโนโลยีสารสนเทศมีบทบาทสำคัญกับการศึกษาไทยมาก โดยช่วยเพิ่มศักยภาพในการเรียนรู้ของเด็ก โดยเฉพาะเด็กที่ห่างไกล เด็กที่ด้อยโอกาส หรือเด็กพิการ ตั้งแต่มีการนำเทคโนโลยีสารสนเทศเข้ามาใช้ควบคู่กับการเรียนการสอน เด็กๆ สามารถเข้าถึงสื่อหรือข้อมูลต่างๆ ได้ง่ายขึ้น เพราะโดยพื้นฐานของเด็กก็ชอบเทคโนโลยีสารสนเทศอยู่แล้ว การนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้กับการเรียนการสอนจึงทำให้เราสามารถส่งเสริมพัฒนาการต่างๆ ของพวกเขาได้ดียิ่งขึ้น ทำให้พวกเขารู้สึกแปลกใหม่ ไม่เบื่อเนื้อหาในห้องเรียน ก่อนที่ครูจะนำมัลติพอยท์มาใช้นั้น การเรียนในวิชาภาษาไทยหรือคณิตศาสตร์จะเป็นการบรรยายโดยใช้ภาษามือประกอบกับบัตรภาพหรือบัตรคำ ซึ่งในตอนแรกเด็กก็จะให้ความสนใจ แต่สักพักการที่ต้องให้ดูภาพตลอดเวลาทำให้พวกเขาเบื่อ เพราะเขาไม่สามารถรับรู้ทางเสียงได้ ทำให้ความสนใจในบทเรียนลดลง ครูก็คิดว่าสื่อการสอนแบบไหนที่จะทำให้เด็กไม่รู้สึกเบื่อและได้ความรู้ในคราวเดียวกัน เผอิญว่าครูได้ไปเห็นการจัดแสดงโปรแกรมนี้ในงานเห่งหนึ่ง และสนใจเข้าร่วมฝึกอบรมโปรแกรมดังกล่าวกับไมโครซอฟท์ จากนั้นจึงได้นำมัลติพอยท์มาประยุกต์เข้ากับบทเรียนวิชาคอมพิวเตอร์ ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 เป็นวิชาแรก ยังจำได้เลยว่าวันแรกที่นำมัลติพอยท์มาสอน เด็กๆ ก็แปลกใจว่าเราจะสอนยังไง ทำไมมีคอมพิวเตอร์แค่ 1 เครื่องแต่มีเม้าส์เยอะแยะ ผลปรากฏเด็กให้ความสนใจเป็นอย่างมาก เพราะมีรูปสัตว์น่ารักๆ ประกอบ และเด็กๆ ก็ได้มีส่วนร่วมในการตอบคำถามกันถ้วนหน้า วันนั้นก็มีเด็กระดับชั้นอื่นเข้ามาดูจนเต็มห้อง ทำให้หัวใจของครูพองโตที่เห็นเด็กชอบ รู้สึกดีใจที่พวกเขาสนใจและสามารถนำไปพัฒนาการเรียนรู้ได้ดี”

            ปัจจุบัน คุณครูมุ่ยและเพื่อนครูได้พัฒนาสื่อการสอนดังกล่าวเพิ่มเติมไปยังวิชาภาษาอังกฤษ สุขศึกษา วิทยาศาสตร์ ซึ่งหลังจากมีการวัดผลการเรียนรู้ของนักเรียนได้รับผลตอบรับในแง่บวก กล่าวคือ เด็กๆ ให้ความสนใจในบทเรียนและมีพัฒนาการในการเรียนรู้ที่ดีขึ้นในด้านความรู้ แต่ที่ได้มากกว่านั้นคือ ด้านสังคม ซึ่งเด็กที่มีปัญหาบกพร่องทางการได้ยินนั้น ทักษะชีวิตถือเป็นสิ่งสำคัญ จะทำอย่างไรให้พวกเขารู้สึกว่าออกไปใช้ชีวิตปกติในสังคมได้ ให้พวกเขารู้สึกภาคภูมิใจว่าสามารถพัฒนาการเรียนรู้ได้เทียบเคียงกับเด็กปกติ

              น.ส.อาทิตยา ผงศรีอัก นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนโสตศึกษาจังหวัดมุกดาหาร บอกเล่าถึงประสบการณ์การเรียนรู้รูปแบบใหม่ผ่านล่ามภาษามือว่า “ปกติหนูก็เคยใช้คอมพิวเตอร์มาบ้าง ทำให้เรียนรู้ว่าคอมพิวเตอร์ช่วยพัฒนาการเรียนรู้และเพิ่มประสบการณ์ ในคอมพิวเตอร์มีภาพสวยๆ ช่วยให้การสื่อสารเข้าใจง่ายขึ้น ยิ่งพอครูมุ่ยได้นำมัลติพอยท์มาใช้ในห้องเรียน พวกหนูชอบมาก โดยเฉพาะวิชาภาษาไทยที่มีคำต่างๆ ให้เรียนรู้ได้เยอะ ทำให้หนูเข้าใจคำ รู้จักประโยค และเข้าใจเนื้อหามากยิ่งขึ้น หนูคิดว่าไอทีเป็นสิ่งที่สำคัญต่อการเรียนรู้ของพวกหนูเป็นอย่างมากค่ะ เพราะจะช่วยให้หนูมีการพัฒนาเรื่องต่างๆ และช่วยให้ทำกิจกรรมต่างๆ ของคนหูหนวกได้ดียิ่งขึ้น ถึงแม้พวกหนูจะคุยสื่อสารกับคนอื่นๆ ไม่ได้ แต่ว่าพวกหนูก็สามารถที่จะเรียนรู้หรือทำกิจกรรมต่างๆ เพื่อเพิ่มศักยภาพของตนเองได้ และสิ่งที่สำคัญอีกสิ่งหนึ่งหนูอยากให้เพิ่มภาษามือเป็นช่องเล็กๆ ในมัลติพอยท์ด้วยค่ะ”

             แม้ว่าภาครัฐจะมีนโยบายสนับสนุนการศึกษาสำหรับนักเรียนปกติ นักเรียนพิการ และนักเรียนด้อยโอกาสให้มีการศึกษาและประสบการณ์ในการเรียนรู้อย่างเท่าเทียม แต่โอกาสการเรียนรู้ในห้องเรียนจริง ยังเป็นไปได้ยากเนื่องจากความไม่พร้อมทั้งทางบุคลากร อุปกรณ์การศึกษา รวมไปถึงพื้นที่การศึกษา ที่ห่างไกล ดังนั้น หากมีสื่อการสอนที่ช่วยสนับสนุนการเรียนการสอนในห้องเรียนและเติมเต็มส่วนที่ขาดหายไป ก็ถือได้ว่าเป็นโอกาสอันดีสำหรับเยาวชนไทยและคุณครูในการเข้าถึงการศึกษาได้อย่างเท่าเทียม และลดช่องว่างในการเรียนรู้ เพราะปัจจุบันการศึกษามีการพัฒนาก้าวไกลอย่างรวดเร็ว ต้องอาศัยสื่อการสอนมาสนับสนุน ไม่ว่าจะนักเรียนจะปกติหรือนักเรียนพิการก็ต้องการเรียนรู้ให้เท่าทันกันกับสิ่งใหม่ๆ ที่เกิดขึ้นอย่างเท่าเทียม….

ทที่มา : นสพ.มติชน วันคารที่ 16  มี.ค. 2553
 

     รายงานของสหประชาชาติ ว่าด้วยการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก เนื่องในโอกาสวันสตรีสากล 8 มี.ค. ระบุถึงบทบาทสตรีในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ด้านเศรษฐกิจและการเมือง ยังถูกจำกัดอยู่มาก ซึ่งส่งผลกระทบถึงการเติบโตทางเศรษฐกิจ และพัฒนาการของแต่ละประเทศ นอกเหนือจากปัญหาการปกป้องสตรีจากการถูกใช้ความรุนแรงหรือการได้รับสิทธิครอบครองอสังหาริมทรัพย์

      นางเฮเลน คลาร์ก หัวหน้าโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ หรือยูเอ็นดีพี กล่าวว่า ปัญหาอยู่ที่การตั้งเป้าหมายทางสังคม ผู้หญิงต้องได้รับสิทธิเท่าเทียมกับผู้ชาย ตัวอย่างเช่น ปัญหาผู้หญิงถูกกีดกันเข้าทำงาน ทำให้เฉพาะภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกต้องสูญเสียเงินแต่ละปีมากถึง 89,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ แม้ว่าสตรีในกลุ่มชาติเอเชียแปซิฟิกได้รับโอกาสมากขึ้น ทั้งด้านการศึกษา การสาธารณสุข และสภาพความเป็นอยู่ดีขึ้น แต่กลุ่มสตรียังถูกสกัดกั้นโอกาสมากกว่ากลุ่มผู้ชายอยู่ดี ซึ่งภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ติดกลุ่มสถานการณ์แย่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งสิทธิเท่าเทียมด้านการถูกจ้างงาน การเป็นตัวแทนทางการเมือง สิทธิทางกฏหมายต่างๆ รวมถึงการครอบครองที่ดิน อสังหาริมทรัพย์ ปศุสัตว์ ธุรกิจ ทำให้สตรีแทบไม่มีโอกาสครอบครองสิ่งเหล่านั้นเมื่อเทียบกับเพศชาย

       อีกตัวอย่างหนึ่งในสังคมอินเดีย นักการเมืองสตรีท้องถิ่นรายหนึ่ง ถูกรังควาญโดยการปล่อยข่าวว่าเธอสำส่อนทางเพศ ทำให้เธอตกเป็นเหยื่อ ถูกโทรศัพท์รังควาญทางเพศ และถูกพูดจาเย้ยหยัน ระหว่างการประชุมสภาท้องถิ่น ซึ่งปัญหาลักษณะนี้ต้องได้รับการแก้ไขเร่งด่วน เพราะพัฒนาการทางสังคมจะเกิดขึ้นไม่ได้ ถ้ากลุ่มสตรีหรือพลเมืองโลก 50 เปอร์เซ็นต์ ยังถูกละเลยเรื่องนี้

ที่มา :นสพ.ไทยรัฐ วันที่ 9 มีนาคม 2553

               ศ.นพ.ประเวศ วะสี ราษฎรอาวุโสบรรยายพิเศษ “ข้อมูลสุขภาพเข้มข้นสุขภาพชุมชนเข้มแข็ง” ในการประชุมวิชาการระบบข้อมูลข่าวสารสุขภาพแห่งชาติครั้งที่ 1 ระหว่างวันที่ 17-19 กุมภาพันธ์นี้ที่โรงแรมมิราเคิล แกรนด์ คอนเวนชั่นว่าการพัฒนาประเทศไม่ควรใช้ผลิตภัณฑ์มวลการพัฒนาประเทศ (จีดีพี) เป็นเป้าหมายสูงสุดในการพัฒนาประเทศ แต่ควรตั้งเป้าหมายไปที่การมีสุขภาพดี เพราะสุขภาพหมายถึงทุกอย่างทั้งกายและใจ ซึ่งประเทศไทยมีทรัพยากรแพทย์พอที่จะทำให้ประชาชนมีสุขภาพดีได้ แต่ต้องทำให้เกิดการพัฒนาอย่างสมดุล หากนำข้อมูลมาคิดและปฏิบัติและวิเคราะห์ ก็จะเกิดเป็นความรู้

          “การพัฒนาระบบสุขภาพดีควรมีการสำรวจประชากร เช่น คนจน พิการ คนชรา ว่าถูกทอดทิ้งหรือไม่ เท่าไร เพื่อเป็นข้อมูลพื้นฐานในการช่วยเหลือ ขณะที่ภาครัฐ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่างๆ ต้องทำงานเชิงรุก อย่างบางจังหวัดมีพยาบาลเอยะ ก็ควรมีระบบส่งเสริมให้พยาบาลไปเป็นอาสาพยาบาลในชุมชน โดยอาจเพิ่มแรงจูงใจ ซึ่งหากมีการดำเนินการมากขึ้นก็อาจจะจัดตั้งเป็นคลีนิคพยาบาลเวชปฏิบัติขยายไปตามศูนย์อนามัยต่างๆ ได้อีกทาง” ศ.นพ.ประเวศกล่าว

          รศ.นพ.วิชัย เอกพลากร ผู้อำนวยการสำนักงานสำรวจสุขภาพประชาชนไทย เปิดเผยผลสำรวจสุขภาพประชาชนไทยทั่วประเทศใน 21 จังหวัด ครั้งที่ 4 ตั้งแต่ปี 2551-2552 โดยการสัมภาษณ์ ตรวจสุขภาพ ในกลุ่มตัวอย่างอายุ 1-14 ปี จำนวน 9,000 คน ในเรื่องการพัฒนาการทางสมอง เบื้องต้นพบข้อมูลน่าตกใจ เพราะมีเด็กที่มีเชาว์ปัญญาต่ำกว่าเกณฑ์เฉลี่ยมาตรฐาน (ไอคิวมาตรฐานอยู่ที่ระดับ 90) สูงประมาณ 1 ใน 4 หรือประมาณร้อยละ 25 ส่วนเด็กไอคิวปกติอยู่ที่ร้อยละ 40 และไอคิวเกินมาตรฐานแบ่งเป็นสมองดีร้อยละ 12 ฉลาดร้อยละ 3 และอัจฉริยะร้อยละ 2

          “ผลจากการสำรวจเบื้องต้นชี้ให้เห็นว่าพัฒนาการของเด็กลดลงเมื่อเริ่มเข้าโรงเรียนแสดงให้เห็นว่าสิ่งแวดล้อม การศึกษา อาหารมีส่วนประกอบทำให้เด็กไอคิวแย่ลง ซึ่งควรนำข้อมูลดังกล่าวไปสู่การวางแผนปรับแก้การกระตุ้นพัฒนาของเด็กตั้งแต่แรกเกิด ซึ่งที่ผ่านมาจากการสำรวจหลายครั้งก็ยังได้ผลใกล้เคียงกับตัวเลขดังกล่าว ทั้งนี้ โฮกาสที่จะพัฒนาเด็กให้มีไอคิวดีขึ้นสามารถทำได้ด้วยการเปลี่ยนสิ่งแวดล้อม อาหาร หลักสูตร การศึกษา อาจจะสามารถแก้ปัญหาได้” รศ.นพ.วิชัยกล่าว และว่า เด็กไทยมีภาวะอ้วนเพิ่มขึ้นจากสารอาหารเกินร่างกายจภำเป็น โดยเฉพาะอาหารขยะมีไขมันสูงต่างจากอดีตที่เด็กไทยมีปัญหาขาดสารอาหาร ผอม แห้ง และพบว่าค่าเฉลี่ยความสูงของเด็กไทยมากขึ้นในทุกช่วงวัย.

  ที่มา: หนังสือพิมพ์มติชน วันที่ 18 กุมภาพันธ์ /2553

            นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรี กล่าวในรายการ “เชื่อมั่นประเทศไทยกับนายกฯอภิสิทธิ์” เมื่อวันที่ 17 มกราคม โดยนำเทปบันทึกการพูดคุยกับตัวแทนข้าราชการครูจากภาคต่างๆ รวมทั้งครูเอกชน ครูการศึกษานอกระบบ และผู้บริหารสถานศึกษาเนื่องในโอกาสวันครู เมื่อวันที่ 16 มกราคมที่ผ่านมา มาออกรายการ โดยนายอภิสิทธิ์กล่าวว่า อยากจะบอกครูทุกคนว่า ในเดือนเมษายนนี้จะมีสถานีโทรทัศน์ครู หรือทีชเชอร์ชาแนล เพื่อเป็นเวทีกลางให้ครูได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์ร่วมกัน โดยจะออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ทีวีไทย และโทรทัศน์ผ่านดาวเทียม
              ส่วนเรื่องงบประมาณที่ผู้บริหารสถานศึกษาต้องการเร่งรัดให้ถึง โรงเรียนโดยเร็วนั้น ขอให้ความมั่นใจว่า งบประมาณด้านการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานของสถานศึกษาจะมีอย่างต่อเนื่อง ทั้งงบประมาณในโครงการผลิตครูพันธุ์ใหม่ งบประมาณอบรมพัฒนาครูประจำการ ซึ่งขณะนี้งบฯบางส่วนต้องรอกฎหมาย โดยรัฐสภาจะเปิดการประชุมในสัปดาห์หน้า และจะเร่งรัดผลักดันร่าง พ.ร.บ.เงินเดือนครูและเงินวิทยฐานะด้วย
                นายอภิสิทธิ์กล่าวว่า สำหรับเรื่องการปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่สองนั้น ตามแนวทางการปฏิรูปจะเน้นเรื่องคุณภาพที่จะส่งผลถึงเด็กนักเรียนโดยตรง ไม่เน้นเรื่องการปรับโครงสร้างหน่วยงานการศึกษาอีก ซึ่งที่ผ่านมาก็มีการดำเนินการเรื่องอื่นๆ ควบคู่ไปกับการปรับโครงสร้าง อย่างไรก็ตาม ต้องยอมรับว่า เมื่อมีการรวมหน่วยงานเข้าด้วยกันก็อาจจะเกิดปัญหาขึ้น เช่น หน่วยงานประถมศึกษากับมัธยมศึกษา การศึกษาขั้นพื้นฐานกับอุดมศึกษา ซึ่งจะหารือกับนายชินวรณ์ บุณยเกียรติ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) คนใหม่ ว่าในการปฏิรูปการศึกษารอบใหม่จะต้องรับฟังผู้ปฏิบัติงานจริงๆ แต่ต้องไม่ทำให้ปัญหาเรื่องโครงสร้างหน่วยงาน หรือการถ่ายโอนลุกลามกลายเป็นปัญหาทางการเมือง หรือเกิดข้อขัดแย้งจนทำให้การพัฒนาหลักสูตร ครูและบุคลากรทางการศึกษา และเรื่องคุณภาพได้รับผลกระทบ
               ”การที่นายชินวรณ์มาเป็นรัฐมนตรีว่าการ ศธ.จะไม่กระทบกับนโยบายการศึกษาที่ทำอยู่ เพราะนายชินวรณ์ก็เป็นคนที่ร่วมกับผมทำนโยบายด้านการศึกษามาโดยตลอด” นายอภิสิทธิ์กล่าว และว่า สำหรับปัญหาของสถานศึกษาเอกชนนั้น จะเข้าไปดูว่าปัญหาเรื่องครูเอกชนมีความเหลื่อมล้ำกับครูในสังกัดรัฐบาล อย่างไร และจะแก้ไขในรูปแบบใด ส่วนเรื่องสัดส่วนการรับนักเรียน นักศึกษาของภาครัฐและเอกชนนั้น รัฐบาลกำหนดเป็นนโยบายว่าต้องส่งเสริมให้ภาคเอกชนเข้ามามีส่วนร่วมในการ จัดการศึกษา แต่ก็ยอมรับว่า ผลจากนโยบายเรียนฟรี 15 ปีอย่างมีคุณภาพ ทำให้เด็กไหลมาเรียนในสถานศึกษารัฐมากขึ้น แต่ต่อไปเมื่อกติกาของนโยบายเรียนฟรีชัดเจนขึ้น เชื่อว่าเด็กจะไหลกลับไปภาคเอกชน
             ผู้สื่อข่าวรายงาน ตัวแทนครูในแต่ละภาต่างนำเสนอปัญหาในพื้นที่เ พื่อฝากรัฐบาลผ่านทางนายกฯ ให้แก้ไข  อาทิ ตัวแทนครูที่อยู่ใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ขอความเห็นใจเรื่องการทำผลงานการศึกษา เพราะในพื้นที่ต้องอยู่กันอย่างลำบาก ต้องคอยระวังเรื่องความปลอดภัย เพราะเกิดเหตุการณ์ความไม่สงบในพื้นที่อยู่ตลอด ฉะนั้น รัฐบาลควรทำแนวการประเมินการทำผลงานวิชาการที่ให้น้ำหนักกับประเด็นที่ เกี่ยวข้องกับการจัดการเรียนการสอนโดยตรงให้มากขึ้น ส่วนของครูในภาคอีสานที่ส่วนใหญ่มีปัญหาเรื่องหนี้สิน นอกจากนี้ ที่เห็นตรงกันคือ เรื่องครูอัตราจ้างที่ในปัจจุบันมีจำนวนไม่น้อยที่ไม่ได้รับการบรรจุเป็นข้า ราชการสักที
              นายอภิสิทธิ์กล่าวว่า ในหลายรัฐบาลที่ผ่านมา ได้พยายามที่จะดูแลและแก้ปัญหาของครูมาโดยตลอด  เช่น การลดดอกเบี้ยเงินกู้ และการเพิ่มในเรื่องของสวัสดิการ ส่วนการที่รัฐบาลปฏิรูปการศึกษาครั้งที่แล้วได้มีการพูดถึงเรื่องของการ พัฒนาวิชาชีพครู เรื่องของเงินเดือน เงินวิทยฐานะ และในปี 2553 ในส่วนของระบบราชการทั้งหมด มีความตั้งใจว่าจะมีการขึ้นค่าตอบแทน
              “กรณีที่การประเมินผลงานเพื่อเลื่อนวิทยฐานะ ซึ่งบางพื้นที่มีหลักเกณฑ์การประเมินที่ไม่เหมือนกัน ผมยอมรับและเข้าใจว่าการเลื่อนวิทยฐานะยังมีปัญหาอยู่มาก ซึ่งรัฐบาลจะพยายามปรับปรุงและเข้ามาดูแลปัญหานี้ ปีที่ผ่านมารัฐบาลได้กระตุ้นให้มีการคืนครูให้นักเรียน ทำให้ภารกิจของครูสะสมเพิ่มขึ้นมีอะไรก็ให้ครูทำหมด อีกทั้งรัฐบาลยังมีโครงการครูพันธ์ใหม่ เรากำลังพยายามจะเริ่มให้ได้ 2,000 คน และตลอดระยะเวลาอีก 3 – 4 ปีข้างหน้า ก็อีกประมาณ 30,000 คน และโครงการที่จะฝึกอบรมพัฒนาบุคลากรจะให้ครอบคลุมประมาณ 450,000 คน” นายอภิสิทธิ์กล่าว

ที่มา นสพ.มติชน

ที่มา: นสพ.ไทยรัฐ วันพฤหัวบดีที่ 24 ธันวาคม 2552

             เพราะไม่มีใครให้ความสำคัญกับพยาบาลเลย ทำให้แทบไม่มีใครรู้เลยว่า วันนี้ประเทศไทยกำลังมีปัญหาเรื่องขาดแคลนพยาบาลที่จะมาทำหน้าที่ช่วยเหลือแพทย์ดูแลผู้ป่วย ขาดแคลนถึงขั้นโรงพยาบาลของรัฐหลายแห่งไม่สามารถให้ บริการรักษาผู้ป่วยได้อย่างเต็มที่
          

             ”การสำรวจเมื่อปี 2551 เราพบว่า กว่าร้อยละ 70 ของโรงพยาบาลขนาดใหญ่ ที่มีจำนวนเตียง 100 เตียงขึ้นไป ทั้งภาครัฐและเอกชน ซึ่งมีประมาณ 200 แห่งทั่วประเทศ ประสบปัญหาการขาดแคลนพยาบาล ถึงระดับที่ต้องปิด Ward หรือหอพยาบาลผู้ป่วยในบางแผนก เพราะไม่สามารถให้บริการได้ตามเป้าหมาย
              ยกตัวอย่าง รพ.ราชวิถี หมอโรคหัวใจจะผ่าตัดให้ผู้ป่วย หมอมีพร้อมแต่ผ่าตัดให้ไม่ได้ เนื่องจากขาดพยาบาลที่จะมาดูแลผู้ป่วยหลังผ่าตัด”
              ดร.กฤษดา แสวงดี นักวิชาการพยาบาลชำนาญการพิเศษ หัวหน้าโครงการวิจัย “สุขภาพและชีวิตการทำงานของพยาบาลวิชาชีพในประเทศไทย” โครงการวิจัยระยะยาว 20 ปี (2552-2557) ภายใต้การสนับสนุนของสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) และสำนักกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ชี้ให้เห็นปัญหาขาดแคลนพยาบาลของประเทศไทย บ้านเราขาดแคลนพยาบาลขนาดไหน…สัดส่วนของประชากรต่อพยาบาล ในประเทศที่เจริญแล้ว อย่างญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา อยู่ที่ พยาบาล 1 คน ต่อ ประชากร 200 คน ประเทศใกล้บ้านเรา สิงคโปร์ พยาบาล 1 คน ต่อประชากร 250 คน
มาเลเซีย พยาบาล 1 คน ต่อประชากร 300 คน เรา พยาบาล 1 คน ต่อประชากร 700 คน…เท่ากับอินโดนีเซีย
             “เมื่อก่อนบ้านเรามาตรฐานแย่กว่านี้ ในช่วงปี 2520 อัตราสัดส่วนพยาบาลต่อประชากรอยู่ที่ พยาบาล 1 คน ต่อประชากร 2,000 คน แต่หลังจากรัฐบาลมีนโยบายผลิตพยาบาลเพิ่มมากขึ้น เป็นปีละ 6,000 คน ทำให้จำนวนพยาบาลเพิ่มมากขึ้นมาเรื่อยๆ
              แต่เมื่อเกิดวิกฤติเศรษฐกิจในปี 2540 รัฐบาลมีนโยบายคุมกำเนิดข้าราชการ ลดการบรรจุข้าราชการ การผลิตพยาบาลเลยถูกลดจำนวนลงเหลือ 4,500 คน ตอนนั้นปัญหาก็ยังไม่รุนแรงเท่าไร”ดร.กฤษดา ให้ข้อมูลว่า ปัญหาการขาดแคลน เริ่มมาปะทุรุนแรงอย่างเห็นได้ชัด ในช่วงรัฐบาลเริ่มใช้นโยบาย 30 บาท รักษาทุกโรค…จำนวนผู้ป่วยเข้ามาใช้บริการในโรงพยาบาลของรัฐเพิ่มมากขึ้น
              จากเดิมในปี 2546 มีผู้ป่วยนอกเข้ามาใช้บริการ 111.95 ล้านครั้ง…ปี 2551 เพิ่มเป็น 128.73 ล้านครั้ง ผู้ป่วยในที่ต้องนอนรักษาตัวในโรงพยาบาลจาก 4.3 ล้านรายในปี 2546…เพิ่มเป็น 4.95 ล้านรายในปี 2551 ไม่เพียงแต่โรงพยาบาลรัฐเท่านั้นที่จำนวนผู้มาใช้บริการเพิ่มขึ้น โรงพยาบาลเอกชนก็ไม่แพ้กัน…จากปี 2545 มีผู้ป่วยแค่ 15 ล้านราย เพิ่มเป็น 49.7 ล้านรายในปี 2549
              เมื่อปริมาณการใช้บริการสุขภาพเพิ่มขึ้นมากอย่างนี้ ได้ก่อให้เกิดความไม่สมดุลระหว่างภาระงานที่เพิ่มอย่างมากและรวดเร็ว ผู้ป่วยเพิ่มมากขึ้น ความต้องการพยาบาลก็มีมากขึ้น พยาบาลเริ่มขาดแคลน โรงพยาบาลเอกชนเริ่มแย่งชิงตัวพยาบาลไปจากภาครัฐมากขึ้น…แต่ปัญหาแค่นี้ยังน้อยไป หลังจากยุค 30 บาท รัฐบาลมีนโยบายส่งเสริมการส่งออกบริการสุขภาพ ต้องการให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางทางการแพทย์ในภูมิภาคเอเชีย ทำให้จำนวนผู้ป่วยจากต่างประเทศแห่แหนเข้ามารักษาตัวตามโรงพยาบาลเอกชนในประเทศไทยมากขึ้น
             ”จากเดิมปี 2543 มีต่างชาติมารักษาตัวในบ้านเรา 102,000 ราย เพิ่มเป็น 133,570 รายในปี 2549 และยังมีต่างชาติที่มาใช้บริการแบบผู้ป่วยภายนอกเพิ่มขึ้นจาก 1.8 ล้านครั้ง เป็น 2.6 ล้านครั้งด้วยเช่นกัน” การให้บริการกับต่างชาติที่คิดค่าบริการราคาแพง ต้องใช้พยาบาลดูแลมากขึ้น เพื่อจะได้ใกล้ชิดคนไข้มากขึ้น…ยิ่งกระตุ้นให้ปัญหาความ ขาดแคลนมากขึ้นเข้าไปอีก
               อีกปัจจัยหนึ่งที่น่ากังวลในภาวะที่ประเทศไทยกำลังขาดแคลนพยาบาล…สังคมอนาคตอันใกล้ ประเทศไทย สังคมไทยต้องการพยาบาลมากกว่าวันนี้
“อย่างที่รู้กัน   ขณะนี้สังคมไทยกำลังเปลี่ยนแปลงเข้าสู่การเป็นสังคมผู้สูงอายุอย่างรวดเร็ว จากเดิมเมื่อปี 2533 เรามีประชากรสูงอายุประมาณ 5 ล้านคน ปี 2550 เพิ่มมาเป็น 7.3 ล้านคน ปี 2573 คาดว่าจะเพิ่มจำนวนขึ้นถึง 17.7 ล้านคน หรือร้อยละ 20 ของประชากรทั้งหมด
             แม้วันนี้การพัฒนาสาธารณสุขของประเทศไทยจะมีความก้าวหน้าอย่างมาก ผู้สูงอายุทุกวันนี้มีสุขภาพดีกว่าคนสมัยก่อนมาก แต่เมื่อประเทศไทยเป็นสังคมผู้สูงอายุ เป็นที่ทราบกันดีผู้สูงอายุเป็นวัยที่มีปัญหาเรื่องการเจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรัง โรคประจำตัวกันมาก ยิ่งมีความต้องการพยาบาลเข้ามาช่วยดูแลมากขึ้น มากกว่าคนวัยอื่นๆ”
             วันนี้ วันหน้า สังคมไทย ประเทศไทย ต้องการพยาบาลมากขึ้น… แต่ความต้องการเป็นพยาบาลกลับสวนทาง มีคนอยากเป็นพยาบาลน้อยลงไปทุกวัน
คล้ายหลายอาชีพที่คนไทยยุคนี้ไม่อยากทำกัน…หาคนทำไม่ได้ ในที่สุดต้องพึ่งคนชาติอื่นมาทำแทน
            “สังคมไทยเปลี่ยนไปมาก  ความต้องการเป็นพยาบาลของเด็กรุ่นใหม่มีน้อยลงมาก  ผิดกับในยุคปี 2510 ที่บูมมาก  คนที่มาสมัครสอบเข้าเรียนพยาบาลส่วนใหญ่ จะเป็นเด็กที่มีผลการเรียนดีระดับเก่งกันทั้งนั้น  แต่พอยุคสมัยนี้ มีอาชีพใหม่ๆ รายได้ดีกว่าให้ผู้หญิงได้เลือกทำมากขึ้น  ความต้องการเป็นพยาบาลก็เลยเปลี่ยนไป
               เด็กที่มาสมัครเรียนพยาบาลจะมีคุณสมบัติเรียนไม่เก่งเท่าในอดีต นี่เป็นอีกปัญหาของการผลิตพยาบาลยุคนี้ วิชาพยาบาลนั้นต้องการคนที่เรียนดีพอสมควร แม้ไม่จำเป็นต้องเก่งเท่าคนเรียนหมอก็ตาม แต่วิชาที่พยาบาลต้องเรียนและนำไปใช้ในการทำงาน   เป็นวิชาเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ต้องใช้คนเก่งเช่นกัน”
              ไม่เพียงแต่เด็กรุ่นใหม่เท่านั้นไม่อยากเป็นพยาบาล ตัวพยาบาลที่ทำงานเป็นพยาบาลในทุกวันนี้  ก็ประสบปัญหาไม่อยากเป็นพยาบาลเช่นกัน  จากการสำรวจบุคลากรทางการพยาบาลพบว่า มีเป็นจำนวนมากที่ต้องลาออกหลังจากแต่งงานและมีภาระครอบครัว…เนื่องจากมีปัญหาสุขภาพ และทนสภาพการทำงานหนักไม่ไหว “คนไม่รู้ว่าแต่ละเดือนพยาบาลต้องทำงานหนักแค่ไหน ราชการทั่วไปทำงานเข้าเวรกันเดือนละ 22 วันหรือ 22 เวร แต่พยาบาลทำกันเดือนละ 32 เวร หลายคนอาจคิดว่าเข้าเวรเยอะได้เงินมาก นั่นก็จริง แต่การเข้าเวรโดยเฉพาะการเข้าเวรดึก นอนผิดเวลา นานติดต่อกันนาน 15 ปี มีโอกาสที่จะเป็นโรคมะเร็งเต้านมและมะเร็งลำไส้เพิ่มขึ้น”
               นอกจากนั้น อาชีพพยาบาลยังต้องเสี่ยงกับโรคที่เกิดขึ้นระหว่างปฏิบัติหน้าที่อีกต่างหาก จากการสำรวจพบว่า ในปี 2551 ในจำนวนพยาบาลที่เจ็บป่วยจากการปฏิบัติหน้าที่ ร้อยละ 34.7 ถูกเข็มฉีดยาหรือของมีคมบาด ร้อยละ 32.6 เจ็บป่วยติดเชื้อวัณโรคจากผู้ป่วย ร้อยละ 14.9 ถูกผู้ป่วยทำร้าย ร้อยละ 10 สิ่งคัดหลั่งจากผู้ป่วยกระเด็นถูกร่างกาย ล้วนแต่เป็นความเสี่ยงของพยาบาลที่จะติดเชื้อจากผู้ป่วยทั้งสิ้น
             ด้วยเหตุนี้โครงการวิจัยปัญหาสุขภาพและชีวิตการทำงานพยาบาลระยะยาวจึงเกิดขึ้น ที่พยาบาลทั้งหลายสามารถตอบแบบสอบถามได้ที่ tuangtipt@hotmail.com หรือ ksawaengdee@gmail.com เพื่อเป็นข้อมูลพื้นฐานในการปรับปรุงอาชีพพยาบาลให้ดีขึ้น เพื่อสร้างแรงจูงใจให้คนอยากเป็นพยาบาลมากขึ้น
              เพื่อคนไทยจะได้ดูแลคนไทยกันไปอีกนานแสนนาน…เพราะเราไม่อยากได้แรงงานพม่า หรือกัมพูชามาทำแทน.